Zabytki Pragi - Zamek na Hradczanach i jego obiekty

Zamek na Hradczanach (Prazský hrad) to historyczna budowla reprezentacyjna Pragi, mieszcząca się w dzielnicy Hradczany. Wg księgi rekordów Guinessa jest największym zamkiem na świecie jeśli chodzi o zajmowaną powierzchnię, gdyż ulokowany wokół trzech dziedzińców, zajmuje łącznie 45 hektarów. Dla Czechów jest tym samy, a może nawet i czymś ważniejszym, czym dla Polaków jest Kraków.

Godziny zwiedzania Hradu są korzystne dla każdego turysty. Otwarty jest on praktycznie cały dzień i cały rok od 5:00 rano do 24:00 w lecie i godzinę krócej w sezonie jesienno-zimowym. Poszczególne obiekty kompleksu też mają dość długie godziny zwiedzania. Bilety wstępu ważne są przez trzy dni, także na spokojnie można sobie wszystko dokładnie i bez pośpiechu obejrzeć.

Główne wejście do zamku znajduje się na placu Hradcanskie namesti. Jest to najtłumniej odwiedzane prze turystów krajowych i zagranicznych miejsce w całej Pradze, czemu trudno się dziwić, gdyż jest to widok jedyny w swoim rodzaju i jeśli istnieje coś, z czym można by go porównać, to ja jeszcze tego nie widziałem.

Pod koniec IX wieku pierwszy historyczny książę przemyślidzki, Borzywoj I przeniósł swoją siedzibę z Lewego Hradca na wzgórze nad Wełtawą, gdzie, jak świadczą znaleziska archeologiczne, na pagórku zwanym Żiżi od wieków odbywały się zgromadzenia plemienne Czechów i gdzie składano ofiary pogańskim bożkom. W tym miejscu Borzywoj kazał wybudować chrześcijański kościół pod wezwaniem Marii Panny i otoczyć go rowem. Także tutaj ustawiono kamienny tron, na którym zasiadał każdy późniejszy nowy książę.

Budowę zamku właściwego rozpoczął prawdopodobnie syn Borzywoja I, Spitygniew I. Pierwotny gród z każdej, oprócz zachodniej strony był otoczony stromymi stokami, a na północy zabezpieczony przez płynący tam potok. Od zachodu wykopano rów obronny o głębokości około 30 i szerokości 24 metrów. Prowadził przezeń most do bramy głównej. Zamek otoczony był drewnianą palisadą wspartą na szańcach, wzmocnioną kilkoma wieżami, z których trzy pełniły również funkcję bramy. Pomiędzy wschodnią i zachodnią bramą prowadziła brukowana droga.

Za rządów Wratysława I wybudowano kolejny kościół, pod wezwaniem św. Jerzego, który to od roku 973 pełnił funkcję kościoła pałacowego i głównego kościoła całych Czech. Książę Wacław postawił rotundę św. Wita, w której przechowywano relikwie świętego, będące darem od króla Henryka I Ptasznika. Po założeniu diecezji rotunda uzyskała status katedry. W owym czasie budynki kościelne budowano przede wszystkim z kamienia, jednak pałac książęcy i budynki gospodarcze nadal były drewniane.

Podczas rządów najpierw księcia, a potem pierwszego króla Czech, Wratysława II, siedzibą władcy był przez krótki okres czasu Wyszogród, ale zamek na Hradczanach nadal się prężnie rozwijał. Drewnianą fortyfikację zastąpiono kamiennym murem z trzema bramami: Czarną Wieżą na wschodzie, Białą na zachodzie i Wieżą Południową na południu.

Z rozkazu Sptygniewa II, w 1060 roku zburzono rotundę św. Wita i na jej miejscu postawiono bazylikę, poprzedniczkę późniejszej gotyckiej katedry. Trzynawowy romański kościół był w tym czasie największym w całych Czechach. W tym czasie rozbudowano też kościół św. Jerzego, a drewniany pałac zastąpiono murowanym.

Za czasów swojego panowania, król Ottokar II był jednym z najważniejszych władców ówczesnej Europy, co podkreślał rozmachem prac budowlanych jakie zlecał na zamku. W pierwszych latach panowania skupił się na poprawie fortyfikacji, przede wszystkim na najbardziej wrażliwej stronie zachodniej. Poszerzono rowy obronne, bramę w Czarnej Wieży zlikwidowano, a pałac królewski przebudowano bardziej na potrzeby reprezentacyjne i mieszkalne.

Zamek ponownie rozbudowywano za czasów luksemburczyków. Tym razem dominującym był styl gotycki. W 1344 Karol IV, wówczas margrabia morawski położył kamień węgielny pod budowę archikatedry św. Wita. Rozpoczęto też budowę Wieży Dzwonowej wysokiej na 109 metrów. Budowę ukończono dopiero w roku 1554, a w 1770 otrzymała ona barokową kopułę. Katedrę ukończono dopiero w roku 1929, a dziś służy jako skarbiec czeskich klejnotów koronacyjnych, mauzoleum królów i galeria ich portretów malarskich i rzeźbiarskich.

Przed bramą Hradu, ukryta w budkach, stoi para strażników. Codziennie około godziny 12:00 następuje uroczysta zmiana warty, która stanowić może znakomitą atrakcję dla młodszej części turystów. Nie trzeba im wtedy mówić, że cała ta zabawa powstała w latach 90, właśnie przede wszystkim z myślą o turystach, a niektórzy z mieszkańców miasta wolą o tych "występach" nawet nie wspominać.

Pierwszy dziedziniec zamkowy (první nádvoří) oddzielony jest od Placu Hradczańskiego rzędem rzeźb Ignaza Platzera, z których szczególną uwagę skupiają, strzegący bramy Tytani. Dalej, przez Bramę Mateusza, najstarszą świecką budowlę barokową w czeskiej stolicy, wchodzimy na drugi dziedziniec zamkowy (druhé nádvoří), na środku którego znajduje się fontanna. Z drugiego dziedzińca przejść można do, bezpłatnie otwartych dla zwiedzających Ogrodów Królewskich. Najważniejszych jest chyba trzeci dziedziniec zamkowy, z którego wchodzi się do najważniejszych budowli Praskiego Hradu: katedry św. Wita, Starego Pałacu Królewskiego, Klasztoru św. Jerzego, Wieży Prochowej. Tutaj również mieści się poczta, kasy i informacja turystyczna.

Dzisiaj Zamek Praski mieści kancelarię prezydenta Republiki Czeskiej, odbywają się tu ważne ceremonie państwowe, podejmuje się zagraniczne głowy państw, urządza koncerty, a na dokładne obejrzenie wszystkich zgromadzonych tu dzieł sztuki potrzeba przynajmniej kilku dni. Ogrody należące do zamkowego kompleksu są miejscem odpoczynku nie tylko turystów, ale przede wszystkim mieszkańców Pragi.

Na Zamku znajdują się następujące obiekty zabytkowe:

• Katedra św. Wita
• Bazylika i Klasztor św. Jerzego
• kaplica św. Krzyża
• stary pałac królewski
• Wieża Dalibora - Daliborka
• Wieża Prochowa - Mihulka
• Złota Uliczka
• Ogród Królewski
• Belweder królowej Anny
• Pałac Lobkovicki
• nowy pałac królewski